Prof. Gerard Labuda – Honorowy Obywatel Gdańska nie żyje

W piątek 1 października zmarł w Poznaniu w wieku 94 lat jeden z najwybitniejszych polskich historyków, znawca średniowiecza i dziejów Słowian, doktor honoris causa sześciu uczelni, Honorowy Obywatel Gdańska, profesor zwyczajny dr hab. Gerard Labuda.

Urodził się 28 grudnia 1916 r. w Nowej Hucie w parafii Luzino pod Kartuzami. Od najmłodszych lat, do końca życia ogarnięty był pasją gromadzenia książek. Nauczył się czytać w wieku pięciu lat. Kończąc Gimnazjum Klasyczne w Wejherowie dysponował księgozbiorem liczącym ponad 600 pozycji. Przygotowania do wybuchu wojny zaczął od ukrycia ukochanego księgozbioru.

W 1936 r. rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie Poznańskim. Szybko dał się poznać jako osoba ponadprzeciętnie uzdolniona. Przed wybuchem wojny był stypendystą szwedzkiego uniwersytetu w Lund. Okupacja utrudniła jego drogę naukową, ale jej nie przerwała. Poszukiwany przez Niemców, musiał się ukrywać. W 1943 r. uzyskał tytuł magistra na tajnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich w Warszawie. Rok później obronił doktorat. Tytuły uzyskał na podstawie rozpraw, które opublikował jeszcze jako student – miał wówczas niespełna 23 lata! Habilitację uzyskał jako 30-latek (1946 rok).

W 1950 roku został profesorem Uniwersytetu Poznańskiego. Od 1953 r. zatrudniony był w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk jako kierownik Zakładu Historii Pomorza. W latach 1962-1965 był rektorem Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Obok wielkiej skromności, jedną z zasadniczych cech charakteru Profesora Gerarda Labudy była szlachetność i wierność własnym przekonaniom. W marcu 1968 r. jego dwaj synowie wzięli udział w protestach studenckich przeciwko polityce władz. Profesor wezwany do złożenia wyjaśnień tej sprawie zamiast złożyć oczekiwaną „samokrytykę”, oświadczył, że jego synowie stanęli po właściwej stronie. Wkrótce przypłacił to utratą pracy na uniwersytecie.

Bibliografia prac Profesora Gerarda Labudy liczy około dwóch tysięcy pozycji! Jest to rezultat niezwykle pracowitego i aktywnego życia – do ostatnich dni. Odszedł człowiek niezwykły, poliglota, erudyta, bibliofil, dziejopisarz porównywany do Jana Długosza. Do głównych zainteresowań badawczych Profesora należały: początki państwa polskiego, Słowiańszczyzna Zachodnia we wczesnym średniowieczu, dzieje Pomorza polskiego i krzyżackiego, prace źródłoznawcze, dzieje polskiej granicy zachodniej oraz studia nad dziejami Kaszub i Kaszubów.

Nie będzie cienia przesady w stwierdzeniu, że ten „Kaszuba w Poznaniu”, jak sam siebie określał, przywrócił (nam) Kaszubom pamięć historyczną i dumę z własnej przeszłości. To największa z jego licznych zasług.

Zgodnie z ostatnią wolą Profesor zostanie pochowany w Luzinie.

Druk: „Dziennik Bałtycki – Polska The Times”, nr 232 z 4.10.2010 r., s. 2.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *